Home News Forum Kijk/Luister Samplesets Vergelijk Benodigdheden Foto's Links Downloads Over ons

 

 

Inhoud








Eerste Vorige 1904 Volgende Laatste
Google

1904 Wilhelm Sauer, Dortmund, Nordrhein-Westfalen, Duitsland







  Organ Art Media

Site van Sampleset leverancier over deze Sampleset



Late Romantic German
48 kHz, 24-bit, stereo, multiple release samples
16-bit (standaard instellingen): 4100 MB RAM
40/3+P (registers / manualen)
Licentie: Niet toegestaan om in kerk te gebruiken, voor het publiceren van opnames is toestemming nodig.
Released in: 12-2008

Duitse review op Orgelbits

Ons forum: 1904 Wilhelm Sauer, Dortmund
Op Hauptwerk forum: Mid 1800 German Romantic Organs
Op Hauptwerk forum: First recordings for 1904 Wilhelm Sauer
Op Hauptwerk forum: 1904 German late romantic Sauer organ

Mp3 voorbeelden anderen:
- Organ Art Media.
- Contrebombarde.com
 




Impressie van Dick Sanderman:
Het 40 stemmen tellende drieklaviers Sauer-orgel in Dortmund-Dorstfeld is een van de weinige romantische orgels die nagenoeg ongewijzigd bewaard zijn gebleven. Vaak werden deze orgels in de tweede helft van de twintigste eeuw gewijzigd: romantische stemmen moesten plaats maken voor zogenaamd barokke registers. Dergelijke dispositiewijzigingen leidden zelden of nooit tot een bevredigend resultaat: de toegevoegde vulstemmen bleven vreemde eenden in de romantische bijt. Zo niet dus in Dortmund-Dorstfeld: het Sauer-orgel aldaar overleefde twee wereldoorlogen, een kerkbrand en de "Orgelbewegung". Helaas wordt de kerk nu wel met sluiting bedreigd door de toenemende secularisatie.

Orgels van dit type zijn rijkelijk voorzien van achtvoets stemmen, waarvan de registerknoppen in een weloverwogen volgorde naast elkaar zijn geplaatst. Op deze orgels registreer je door kleuren te mengen. Terwijl je op barokke orgels omzichtig je registers kiest en vanwege de windvoorziening vooral niet teveel achtvoeten tegelijk gebruikt, kun je op laatromantische orgels juist naar hartelust mengen met al die grondstemmen: steeds weer ontstaan nieuwe klankkleuren. De manualen onderscheiden zich vooral van elkaar in dynamische zin, niet zozeer door verschil in klankkleur. Het derde manuaal staat in een zwelkast, waardoor het mogelijk wordt, een flinke registratie (bijvoorbeeld 16", 8", 4" en 2") middels het sluiten van de zwelkast toch heel zacht te laten klinken, bijvoorbeeld als begeleiding van een overblazende fluit op het hoofdwerk. Een belangrijke speelhulp is de Walze of Rollschweller, het registercrescendo. In symfonische muziek is het ondoenlijk om alle dynamische overgangen met de hand te registreren - maar dat hoeft ook niet: daarvoor is nou precies die Rollschweller uitgevonden. In ons land is het grote orgel van de Martinikerk in Doesburg (Walcker 1914) ook zo"n kleurdoos, waar je op elk manuaal vier tot acht achtvoets registers tot je beschikking hebt. In het Orgelpark in Amsterdam staat een tweeklaviers Sauer uit 1922: kleiner dan die van Dortmund, maar eveneens zeer goed bewaard gebleven.


Het Walcker-orgel (1914) in Doesburg: de registers van manuaal IV, het oorspronkelijke Fernwerk.

Het Sauer-orgel (1922) in het Orgelpark te Amsterdam.


De orgels van Sauer en Walcker worden beschouwd als het ideale orgeltype voor de muziek van Max Reger. In de lespraktijk worden de Dreissig Kleine Choralvorspiele op.135a van Reger veel gebruikt. Hoewel de componist ze betitelt als voorspelen, zijn het vaak gewoon kleurrijke koraalharmonisaties. De aanwijzingen voor klavierwisselingen en voor gebruik van de zwelkast en de Walze kunnen op de sampleset van Organ Art prima worden gerealiseerd. Na de 11 Orgeltrio's van Sorge en de Acht kleine Praeludien en Fugen van Bach (Waltershausen) heb ik daarom nu als derde educatief project de complete opus 135a van Reger ingespeeld op deze Sauer-set.

Tijdens het inspelen van deze voorbeelden heb ik de snelle service van Prof. Maier mogen ondervinden. Na gebruik van de Rollschweller bleef steeds het zachtste register van manuaal III, de Aeoline, ingeschakeld. Na melding van het probleem was binnen drie dagen een patch beschikbaar, en toen was het probleem uit de wereld.

Een bijzonder interessante eigenschap van deze sample set is het feit dat de pneumatische vertraging aanwezig is -die hoort er bij dit orgeltype gewoon bij- maar dat 'ie uitschakelbaar is. Dat zou je op pneumatische pijporgels soms ook wensen, maar helaas: zoiets kan alleen in Hauptwerk...

Het boeiende van dit orgeltype is inderdaad het schilderen met klankkleuren, een fascinerende bezigheid. Naast de 30 koralen van Reger heb ik daarom gekozen voor muziek uit de bouwtijd van het orgel, waarin ook weer allerlei combinaties van grondstemmen te horen zijn. Emil Sjogren (1853-1918), een Zweeds componist, schreef onder meer een serie "Legender", karakterstukken met fraaie harmonieen. Oskar Lindberg (1887-1955) was eveneens een Zweed: hij droeg de muzikale eindverantwoordelijkheid voor het Zweedse gezangboek uit 1939. Sigfrid Karg-Elert (1877-1933) componeerde veel voor het Kunstharmonium, een instrument dat - net als deze Sauer- uitermate kleurrijk en dynamisch is. Zijn opus 65 is een verzameling van 66 koraalvoorspelen voor orgel: ze zijn dit Sauer-orgel op het lijf geschreven.

Registratietips:
  • De registers zijn naast elkaar geplaatst in een volgorde waarover is nagedacht, vanaf het zachtste register steeds sterker wordend. De volgorde waarin de registers worden toegevoegd in het registercrescendo (via de Rollschweller) is eveneens een indicatie voor de manier waarop je bij dit orgeltype registraties kunt opbouwen.
  • Experimenteer met de mogelijkheden van een gesloten zwelkast. De meest verrassende klankkleuren ontstaan door het combineren van registers op manuaal II of I met klanken uit de gesloten zwelkast van manuaal III.
Dick Sanderman, september 2011


Mp3 voorbeelden, gespeeld door Dick Sanderman:


30 Kleine Choralvorspiele opus 135a van Max Reger, gespeeld door Dick Sanderman:



Hieronder een aantal Mp3 voorbeelden van Organ Art, veel meer is te beluisteren op: Organ Art: Demos Dortmund.
 Gespeeld door Anton Doornhein:


Sebastian Kuechler-Blessing: Halleluja! Gott zu loben - Fantasie / Reger

Marcus Struempe: Chaconne for violin solo (Transcription) - Part 1 / J. S. Bach / A. Landmann

Prof. Juergen Kursawa: Orgelsonate Nr. 6 - Teil 1 / Felix Mendelssohn-Bartholdy

Prof. Juergen Kursawa: Orgelsonate Nr. 6 - Fuga / Felix Mendelssohn-Bartholdy

Prof. Juergen Kursawa: Orgelsonate Nr. 6 - Finale / Felix Mendelssohn-Bartholdy


Grotere kaart weergeven

 

Copyright (c) 2008 PCorgan.com. All rights reserved. Mail: info@PCorgan.com