Home News Forum Kijk/Luister Samplesets Vergelijk Benodigdheden Foto's Links Downloads Over ons

 

 

Inhoud

















Eerste Vorige 1755 Volgende Laatste
Google

1755 Ludovicus de Backer, Torenkerk, Gapinge





  Voxus

Site van Sampleset leverancier over deze Sampleset

Site over dit orgel

Orgelsite over dit orgel

Dutch Baroque
48 kHz, 24-bit, stereo, multiple release samples
16-bit: 750 MB RAM (werkt met Hauptwerk free!)
7/1 (registers/manualen)
Licentie: Commercieel
Released in: 01-2012

Op PCorgan forum: 1755 Gapinge Torenkerk
Op Hauptwerk forum: 1755 De Backer organ now available!

Mp3 voorbeelden anderen:
- Voxus.
- Contrebombarde.com
 



Impressie van Dick Sanderman:
De eerste sample set die het jonge bedrijf Voxus Organs (Marien Stouten, Bert-Jan de Waard en Roland van den Berg) uitbracht, is die van een klein Zeeuws orgel: het De Backer-orgel van de Torenkerk in Gapinge. Van oorsprong een huispijporgel, met slechts vier hele en drie halve stemmen. Het orgel staat momenteel te koop, dus als u via de sample set de smaak te pakken krijgt: u kunt het origineel ook in huis halen...
Dispositie: Overige gegevens:
Prestant disc. 8 voet Manuaalomvang: C-c’’
Holpijp 8 voet Stemming: Werckmeister III
Prestant 4 voet Toonhoogte: a’ = 420 Hz
Fluit 4 voet Tractuur: mechanische sleeplade
Quint basc. 1 1/2 voet Winddruk: 63 mm
Octaaf 2 voet
Cornet disc. III sterk Samenstelling Cornet: c1 2 2/3 - 2 - 1 3/5

Wat kun je daar nou mee, met zo’n klein orgeltje? Widor en Vierne kunnen in de kast blijven, de meeste Bachwerken passen er ook niet op; wat blijft er dan nog over? Nou, héél veel! Ik merk bij leerlingen wel eens dat ze muziek zonder pedaal beschouwen als iets voor beginners: als je maar goed oefent, ga je op een gegeven moment muziek mét pedaal spelen, en dát is het echte werk. Dan speel je voortaan geen muziek zonder pedaal meer, die tijd heb je gehad. Wat mist iemand veel als ‘ie zo denkt!

Bij Sweelinck en tijdgenoten is veel manualiter muziek te vinden. Orgel en clavecimbel waren vaak ook niet zo strikt gescheiden, men componeerde voor een toetsinstrument en vaak werd het aan de uitvoerende overgelaten om te bepalen of dat toetsinstrument nu snaren had of pijpen. In landen waar de orgels vaak klein waren en waar een zelfstandig pedaal geen vanzelfsprekendheid was, is door de eeuwen heen veel muziek geschreven die we ook voor een orgel als Gapinge kunnen gebruiken. Denk aan Zuid-Duitsland, Italië, Engeland: daar zijn stapels manualiter muziek vandaan gekomen. Een componist als Pachelbel verschaft ons vele uren speelplezier met z’n koraalvariaties, Magnificat-fuga’s en variatiewerken uit 'Hexachordum Apollinis'.

Bij een orgel als Gapinge, uit het midden van de achttiende eeuw, past ook klaviermuziek uit diezelfde tijd. Dan komen we dus terecht bij de zonen en leerlingen van Bach, bij galante componisten als Mozart en Haydn.

Verschaft het orgel zelf ook handreikingen voor de repertoirekeuze en voor de manier waarop het bespeeld wil worden? Jazeker. Luister naar de Holpijp 8’ of de Prestant 4’: de tonen hebben een karakteristieke aanspraak, de toon vormt zich echt nadat de toets is aangeslagen. Om die aanspraakkarakteristiek tot z’n recht te laten komen, is het noodzakelijk dat een speelwijze wordt toegepast waarbij de toonaanzet van de noot niet wordt bedekt door het einde van de voorgaande noot, maar waar elke toon afzonderlijk wordt aangezet, precies zoals een blokfluitist of een trompettist dat ook doet. Het negentiende-eeuwse legatospel past dus niet bij dit orgeltype en bij deze muziek. Een minder gebonden speelwijze zorgt ervoor dat op het echte orgel de windvoorziening niet wordt overbelast, en dat in de sample set de aanspraak van de tonen steeds hoorbaar blijft.

De dispositie van het orgel roept ook vraagtekens op: wat moet je nou met die drie halve registers? Met de Prestant 8´ discant en de Holpijp 8´ (doorlopend) samen kun je solo’s spelen in de rechterhand die je met de linkerhand begeleidt, liefst natuurlijk onder c1 zodat er een echt klankverschil bestaat tussen bas en discant. Improviserenderwijs lukt dat wel, maar er zijn nauwelijks stukken te vinden die een zangerige rechterhandpartij laten begeleiden door een linkerhand die keurig beneden c1 blijft.

De Cornet III discant is natuurlijk in de eerste plaats een soloregister. En idealiter speel je daarmee solo’s vanaf c1 die begeleid worden door een linkerhand beneden c1. Er zijn Cornet Voluntaries uit Engeland waarvan de linkerhand met een paar aanpassingen beneden c1 gespeeld kan worden. De opname van het orgeltje in Gapinge is zodanig dat je het orgel hoort alsof je zelf zit te spelen, vlak voor het front dus. De klank van de hogere registers is behoorlijk pittig, en bij gebruik van de Cornet heb ik al snel de neiging om ook de Prestant 8’ discant toe te voegen, om daarmee de felheid van de Cornet wat te dempen.

Maar dan die Quint 3’ bas, wat moet je dáár nou mee? Ehm, weinig... De meest voor de hand liggende functie is die van een Mixtuur/bas wanneer de Cornet wordt gebruikt als Mixtuur/discant, dus puur als plenumregister. In één van de variaties van Lootens heb ik de Quint gebruikt als ware het een tongwerkje in de bas, begeleid met fluiten in de discant, maar zoiets is bijna nooit mogelijk. Lootens was trouwens de stadsorganist van Middelburg, dus zijn muziek voelt zich op dit Zeeuwse orgeltje wel thuis.

De Flötenurhstücke van Haydn zijn interessante stukken voor dit soort kleine orgels. Ze gaan uit van een toonreeks met een beperkte omvang, beginnend in de buurt van de centrale C. Je kunt deze stukken dus gemakkelijk een octaaf lager spelen met een 4’ register, of zelfs twee octaven lager met een 2’. Bij normale stukken kan dat natuurlijk niet, dan zou je aan de onderkant toetsen tekort komen, maar deze stukken met een beperkte omvang lenen zich er bijzonder goed voor om hoge registers als de Octaaf 2’ nu eens op een andere manier te laten horen.

Gapinge is een mooie sample set geworden, ook qua vormgeving. Dat belooft wat voor volgende projecten. Tholen en Tiel zijn in ontwikkeling: er staat ons nog veel moois te wachten.
Dick Sanderman, maart 2012

Mp3 voorbeelden van Dick Sanderman:


Impressie van Gert:
Ik heb me bijzonder vermaakt met deze sampleset, gewoon een avondje Notenbuchlein.
Iedere noot die je hier speelt voel je, dat maakt het ook lastig, want fouten hoor je gelijk.
Oude manualiter muziek komt op een dergelijk instrument vaak beter tot zijn recht dan op een groot orgel. De tonen klinken helder en gedetailleerd, ook is er een goede stereobeleving.
Er zijn mensen die zich zullen ergeren aan sommige ontstemmingen. Gelukkig zijn die niet geheel gecorrigeerd, in mijn optiek vergroot dit het realisme bij een virtueel orgel. Zelf speel ik meestal in Original Organ Tuning, maar met de stemming Werckmeister III klinkt het wat strakker.
De nagalm is gering, toch klinkt het orgeltje warm, dit in tegenstelling tot het gratis alternatief, het Prib kamerorgel.
In mijn beleving klinken veel 'niet surround' samplesets het beste via hoofdtelefoon, deze set klinkt bij mij het beste via de speakers.

Over het echte orgel (bron: Orgelsite):

Gebouwd door: Ludovicus de Backer? (ca. 1760)
Wijzingen/restauraties: Pels & Van Leeuwen (1985)
Het orgel in de Hervormde Kerk is een voormalig huisorgel. Waarschijnlijk is het een werkstuk van Ludovicus de Backer uit Middelburg. Het werd in 1903 gekocht van de Hervormde Kerk te Oostkapelle. Daar had men het instrument in 1873 via een legaat verkregen van Abraham de Landmeter. De beelden die op het orgel stonden zijn in Oostkapelle gebleven.
In 1985 is het orgel door Pels & Van Leeuwen gerestaureerd. Op 18 oktober 1985 werd het weer in gebruik genomen met een bespeling door Jan Jongepier, adviseur tijdens de restauratie.
Het orgel is voorzien van een windmotor, maar kan ook met de voet gepompt worden.

Ik vind het vervelend dat de klavieromvang loopt van C-c'' (hoge c), ik mis (o.a. voor muziek van Muzio Clementi) de hoge d. Ook is het jammer dat de Prestant er alleen in discant is. Het is handig dat er ook een pedaal (harde koppeling met klavier zonder eigen registers) gemoduleerd is, je moet deze echter activeren via het menu 'Organ settings/keyboards'.
De sampleset bevat een 'kunstmatige' tremulant, die gelukkig niet te sterk staat afgesteld. Aardig, maar veel voegt de tremulant niet toe.

Er is een prachtige foto-layout, dat maakt het spelen extra realistisch. Leuk dat er op een aparte tab een foto van het orgel aanwezig is. Het naamplaatje van de Cornet vermeldt "3 Voet" (moet "3 sterk" zijn), blijkbaar had de schilder destijds niet zo veel verstand van orgels. Voor degenen die de set al hebben: Vergeet het sleutelgat niet...

Dit is de eerste sampleset van Voxus, deze kwaliteit schept wel verwachtingen voor de toekomst. Eindelijk een sampleset die je met goed fatsoen je voor je verjaardag kunt vragen. Ik vermoed dat de prijs van E 19,- de verkoop enorm stimuleert. Bovendien werkt dit setje met de gratis versie van Hauptwerk.
Natuurlijk is dit intieme orgeltje alleen geschikt voor manualiter muziek.
Ik ben verwend met samplesets, maar dit 'huispijporgel' is toch een leuke aanvulling.
Gert, februari 2012

Mp3 voorbeelden, gespeeld door Gert LET OP:


Mp3 voorbeelden gespeeld door Marco den Toom (deze komen uit zijn KORAALBOEK bij de psalmen):


Beluister veel andere voorbeelden uit dit boek op: Marco den Toom.








Grotere kaart weergeven

 

Copyright (c) 2008 PCorgan.com. All rights reserved. Mail: info@PCorgan.com